Epley manevrası, benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV) tedavisinde altın standart olarak kabul edilen, kanıta dayalı bir repozisyon yöntemidir. Başın belirli sırayla döndürülmesiyle iç kulaktaki serbest kristaller kanaldan çıkarılır. Tek seanste %80-90 başarı oranıyla BPPV’yi çözen Epley manevrası, Antalya Vertigo Merkezi’nde VNG rehberliğinde uygulanmaktadır.

Epley Manevrası Nedir?

1992 yılında Dr. John Epley tarafından geliştirilen bu manevra, iç kulaktaki yarım daire kanallarına düşen otolit kristallerini (otokoniaları) geri yerleştirmeyi hedefler. Hasta sertifiye edilmiş masada yatarken hekim baş pozisyonlarını adım adım değiştirir; her pozisyonda 30-60 saniye beklenir. Tüm süreç yaklaşık 10-15 dakika sürer.

Hangi BPPV Türüne Uygulanır?

Etkilenen kanala göre farklı manevralar kullanılır:

• Arka kanal BPPV (en sık): Epley manevrası — ilk tercih
• Ön kanal BPPV: Modifiye Epley veya Yacovino manevrası
• Yatay kanal BPPV: Barbecue (roll) manevrası veya Gufoni manevrası

Bu nedenle manevra öncesinde VNG ile kesin kanal tanısı yapılması krtiktir. Yanlış kanala uygulanan manevra semptomları kötüleştirebilir.

Epley Manevrası Sonrası Neler Beklenir?

• Manevra sırasında geici baş dönmesi normal ve beklenendir
• İlk 24-48 saat hafif denge bozukluğu kalabilir
• İlk 24 saat başı aşrı geriye atma veya çok çabuk kıpırdatmaktan kaçının
• İlk 2 gece birden fazla yastık kullanarak yarı-oturur pozisyonda uyumayı deneyebilirsiniz

Brandt-Daroff Egzersizleri ile Farkı

Epley aktif repositioning (kristali kanaldan çıkarma) amacıyla uygulanır. Brandt-Daroff ise habitualeşme egzerzizidir; semptomları azaltır ama kristali doğrudan çıkarmaz. BPPV’de birincil tercih Epley manevrasıdır. Bakınız: Vertigo egzersizleri rehberi.

Epley Manevrasının Etkinliği

Sistematik derlemeler tek seanste %80-90 tam remisyon bildirmektedir. İlk manevra başarısız olursa 1 hafta sonra tekrarlanabilir. Akdeniz Vertigo Merkezi protokollerine dayalı uygulamada Antalya Vertigo Merkezi’nde de benzer başarı oranları elde edilmektedir. PubMed: Cochrane derleme — BPPV için repositioning manevrası ve NIH BPPV kılavuzu.

Klinik Vignette

53 yaşındaki muhasebeci K.B., sabah ilk kalışta yaşadığı şiddetli vertigo nedeniyle 6 ay boyunca arabasına binemiyordu. Hekim “kan basıncından kaynaklanan baş dönmesi” diye tedavi etmişti; yanıt alınamamıştı. Antalya Vertigo Merkezi’nde Dix-Hallpike testi sağ arka kanal BPPV’sini gösterdi. Epley manevrasından sonra 2. günde K.B. arabasına bindi; 10. günde hiçbir yakınma kalmadı.

Sık Sorulan Sorular