Vestibüler nörinit, denge sinirinin viral kaynaklı iltihaplanmasıyla ortaya çıkan ve genellikle aniden başlayan şiddetli vertigo ile seyreden akut bir iç kulak hastalığıdır. BPPV ve Meniere’den sonra üçüncü en yaygın periferik vertigo nedenidir. Erken tanı ve doğru tedaviyle iyileşme süresi belirgin kısaltılabilir.

Vestibüler Nörinit Nedir?

Denge bilgilerini beyne taşıyan vestibüler sinirin — çoğunlukla herpes simpleks virüsü (HSV-1)’ün reaktivasyonu sonucunda — iltihaplanmasıdır. Bir kulaktaki denge sinyali aniden kesildiğinde beyin bu dengesizliği telafi etmeye çalışır; bu süreçte yoğun baş dönmesi, bulantı ve nistagmus ortaya çıkar. İşitme kaybı genellikle eşlik etmez; bu özellik labirentitis ile ayırt etmede yardımcı olur.

Vestibüler Nörinit Belirtileri

• Ani başlangıçlı, şiddetli süregelii vertigo (genellikle ilk 1-2 gün en şiddetli)
• Bulantı ve kusma
• Spontan nistagmus (gözler belirli yöne sarfıylor)
• Yürümede ciddi denge kaybı
• Baş hareketi korkusu, hareketsiz kalma eğilimi
• Normal işitme (işitme kaybı genellikle yok)

Vestibüler Nörinit Tanısı

Tanı klinik bulgular ve vestibüler testlerle konulur. Antalya Vertigo Merkezi’nde uygulanan protokol:

• vHIT: Etkilenen kulaktaki kanal kazancını tek tek ölçer; vestibüler nörinitte karakteristik korrektif sakkad görülür.
• VNG kaloriktesti: Etkilenen kulaktaki kanalparezi nesnel olarak belirlenir.
• HINTS muayenesi: Santral patolojiyi dışlamak için Head Impulse, Nistagmus ve Test of Skew değerlendirilir.

Doğru tanı inme gibi santral patolojilerin gözden kaçırılmaması açısından hayati önem taşır. Akdeniz Vertigo Merkezi’nde geliştirilen HINTS+ protokolü bu ayrıştırmayı güvence altına alır.

Vestibüler Nörinit Tedavisi

Akut Faz (ilk 3-5 gün)

• Kortikosteroid: Metilprednizolon, sinir iltihabını baskılayarak iyileşmeyi hızlandırır.
• Antiemetik: Metoklopramid, ondansetron — bulantı kontrolu için.
• Vestibüler sup resan (kısa süreli): Meklizin, diazepam — yalnızca aşrı semptomlar için.

Kronik Faz (İlk haftadan sonra)

Vestibüler suppressanların devamı önerilmez; beynin kompanzasyon sürecini bozar. Bunun yerine vestibüler rehabilitasyon egzersizleri başlatılır. Göz kıpırdatma, baş sallıama ve denge egzersizleri beynin yeni denge haritaları oluşturmasını hızlandırır.

Uluslararası literatüre göre: PubMed vestibüler nörinit tedavisi.

Klinik Vignette

45 yaşındaki mühendis A.K., Pazar sabahı uyandığında oda dönüyor, ayakta duramaz hale gelmişti. Eşi tarafından acile götürüldü; inme dışlandı ama kesin tanı konulamadı. 3. gün Antalya Vertigo Merkezi’ne başvurduğunda vHIT testinde sol kanal fonksiyon kaybı saptandı. 5 günlük steroid rejimine ek vestibüler rehabilitasyon programıyla 6. haftada işine dönebildi. 12. haftada vHIT tamamen normalize oldu.

Sık Sorulan Sorular